Z Jeziora Dobczyckiego pochodzi największa część wody w krakowskich kranach. Uzdatnia ją Zakład Uzdatniania Wody Raba w Dobczycach, który należy do Wodociągów Miasta Krakowa (dawniej MPWiK). Wodociągi podają, że zakład zaopatruje ok. 350 tys. odbiorców. Według Wód Polskich zbiornik pokrywa ok. 70% potrzeb Krakowa i okolic. Publikacja branżowa z 2022 roku mówi o ponad 60% mieszkańców miasta.
Od ujęcia z rzeki do zbiornika
Zakład ruszył 30 września 1974 roku, ponad dekadę przed napełnieniem jeziora. Na początku brał wodę wprost z nurtu Raby, z ujęcia w Brzączowicach. Pierwszy etap miał wydajność 95 tys. m³ na dobę. Pobór z jeziora przez ujęcie wieżowe ruszył w czerwcu 1986 roku. W 1987 roku uruchomiono drugi ciąg technologiczny, Raba II. Według wodociągów to on zlikwidował niedobory wody, które dotykały Kraków przez prawie całe lata 80.
Jak woda trafia do zakładu
Ujęcie to żelbetowa wieża o wysokości blisko 40 m w rejonie Brzączowic. Pracuje w niej sześć pomp. Wodę można pobierać z trzech głębokości. Wodociągi wybierają tę, na której jakość wody jest danego dnia najlepsza.
Uzdatnianie krok po kroku
- Ozonowanie wstępne, które utlenia zanieczyszczenia, głównie organiczne.
- Koagulacja.
- Sedymentacja w osadnikach.
- Filtracja.
- Dezynfekcja w dwóch etapach: lampy UV i podchloryn sodu, wytwarzany na miejscu z soli kuchennej.
Chloru gazowego zakład już nie używa. Instalację UV i elektrolizery do podchlorynu zbudowano w latach 2012–2015. Maksymalna wydajność zakładu to 186 tys. m³ na dobę, a bieżąca produkcja to ok. 110 tys. m³ na dobę. W 2021 roku zakład uzdatnił ponad 36 mln m³ wody.
Kto w Krakowie pije wodę z Raby
Kraków ma cztery zakłady uzdatniania wody: Bielany, Dłubnię, Rabę i Rudawę. To, który z nich zasila twój kran, zależy od dzielnicy. W części miasta woda z Raby miesza się z wodą z innych zakładów. Swój adres sprawdzisz na mapie „Skąd mam wodę?” na stronie wodociągów.
Jak chroniony jest zbiornik
Wokół ujęcia obowiązuje strefa ochronna ustanowiona rozporządzeniem nr 19/2012 Dyrektora RZGW w Krakowie. Teren ochrony bezpośredniej ma ok. 87 ha i obejmuje budynek ujęcia z ogrodzonym terenem oraz fragment tafli. Teren ochrony pośredniej, ok. 8349 ha, obejmuje cały zbiornik z brzegami. Na całym jeziorze nie wolno się kąpać, uprawiać sportów wodnych ani wędkować. Łodzią mogą pływać tylko służby, administrator, wodociągi i rejsy edukacyjne.
Wodociągi kontrolują wodę na całej drodze. Monitoring zaczyna się w strefach sanitarnych rzek, obejmuje stacje osłonowe przy ujęciach i ciągi technologiczne. Kończy się na ponad 60 stałych punktach pomiarowych w sieci. Badania wykonuje akredytowane Centralne Laboratorium WMK, ok. 110 tys. rocznie. Od 2012 roku spółka stosuje Plany Bezpieczeństwa Wody według wytycznych WHO.
Zbiornikiem zarządzają Wody Polskie RZGW w Krakowie. Kierownik zbiornika współpracuje z dyrektorem zakładu przy bieżącej pracy jeziora i ujęcia. W październiku 2026 roku, przy niskim stanie wody, RZGW zapewniło, że zapas w jeziorze wystarczy na najbliższe miesiące i pobór dla Krakowa nie jest zagrożony.
Więcej o zakazach nad wodą i o samym zbiorniku przeczytasz w dziale Jezioro Dobczyckie.
Źródła
- Wodociągi Miasta Krakowa: Zakład Uzdatniania Wody Raba
- Wodociągi Miasta Krakowa: ulotka, schemat ZUW Raba (PDF)
- Wodociągi Miasta Krakowa: Skąd mam wodę?
- Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne 3/2022: modernizacja ozonowania w ZUW Raba (PDF)
- Wody Polskie RZGW Kraków: Zbiorniki
- Wody Polskie RZGW Kraków: komunikat ws. sytuacji hydrologicznej (15.10.2026)
- Plan Rozwoju Zbiornika Dobczyckiego, rozdział „Stan prawny” (PDF)
- Radio Kraków: Rejsy edukacyjne po zamkniętym na co dzień zbiorniku
Stan informacji na 29.10.2026