Zamek w Dobczycach i Muzeum Regionalne PTTK

Zamek w Dobczycach stoi na skalistym wzgórzu nad Jeziorem Dobczyckim. Zapora opiera się o wzgórze zamkowe. W odbudowanej części zamku i w skansenie obok działa Muzeum Regionalne PTTK im. Władysława Kowalskiego. Muzeum prowadzi Oddział PTTK w Dobczycach, a powstało w 1963 roku.

Historia w skrócie

Pierwsza wzmianka o zamku pochodzi z 1362 roku. Już w 1311 roku Władysław Łokietek wydał w Dobczycach dokument przeciw zbuntowanym mieszczanom krakowskim. Na początku była tu cylindryczna wieża o średnicy około 9 metrów, otoczona wałami z drewna i ziemi. Strzegła komory celnej.

W latach 1593–1594 Sebastian Lubomirski przebudował gotycką warownię na renesansową rezydencję. Na wieży pojawił się zegar, powstała kaplica i fontanna. Upadek przyszedł z wojnami szwedzkimi. W XIX wieku mieszkańcy rozbierali mury na kamień. Prace wykopaliskowe ruszyły w 1960 roku z inicjatywy nauczyciela Władysława Kowalskiego, późniejszego kustosza. Jego imię nosi dziś muzeum.

Źródła różnią się w datach. Strona gminy pisze, że zamek stał już w XII wieku i że zniszczył go potop szwedzki w 1655 roku. Wikipedia podaje pierwszą wzmiankę z 1362 roku i zniszczenie przez Szwedów w 1702 roku. Ruiny zamku są wpisane do rejestru zabytków (nr A-435 z 25.10.1976).

Co zobaczysz w zamku

• Sala Historyczna: dzieje miasta i zamku, kopie przywilejów królewskich, replika bombardy i makieta zamku.
• Sala Pamięci Narodowej: obie wojny światowe w powiecie myślenickim, militaria.
• Loch więzienny z inscenizacją sali tortur.
• Kaplica zamkowa z obrazem św. Kazimierza Jagiellończyka w ołtarzu.
• Sala Kominkowa z ekspozycją archeologiczną, od neolitu po czasy nowożytne.
• Studnia wykuta w skale, głęboka na 8 metrów.
• Sala Tarasowa w miejscu dawnej wieży obronnej, używana na zajęcia i warsztaty.

Skansen przy zamku

Skansen Drewnianego Budownictwa Ludowego jest częścią Muzeum Regionalnego PTTK. Leży na wzgórzu staromiejskim, w drodze na zamek. Zobaczysz tu karczmę z 1830 roku przeniesioną z Krzyszkowic koło Myślenic, kurnik z 1890 roku z narzędziami rolniczymi i kuźnię w dawnym spichlerzu z 1831 roku. Jest też dom pogrzebowy z konnym karawanem z XIX wieku i dwie wozownie z wozami, saniami i pasieką. W skansenie stoi też kamienna kapliczka z 1604 roku z figurą Chrystusa Frasobliwego.

Godziny otwarcia i ceny (stan na październik 2026)

Według cennika muzeum na 2026 rok:

• W poniedziałki muzeum jest nieczynne.
• Maj, czerwiec, wrzesień: wtorek–niedziela 10.00–18.00.
• Lipiec i sierpień: wtorek–piątek 10.00–18.00, sobota i niedziela 10.00–19.00.
• Październik: środa–piątek 10.00–16.00, sobota i niedziela 10.00–17.00.
• Bilet normalny 15 zł, ulgowy 12 zł, rodzinny 35 zł (do 4 osób).
• Jesienna trasa w skansenie od 15 września do 31 października 2026: normalny 10 zł, ulgowy 8 zł, rodzinny 25 zł.
• Przewodnik dla grupy do 30 osób: 90 zł w godzinach otwarcia, po zgłoszeniu z wyprzedzeniem.

Cennik nie podaje godzin od listopada do marca. Przed wizytą zadzwoń pod numer 518 825 830 albo napisz na zamek.dobczyce@op.pl. Grupy zorganizowane mogą umówić zwiedzanie w innym terminie.

Jak dojść

Adres muzeum to Stare Miasto, 32-410 Dobczyce. Strona muzeum radzi zostawić samochód na Rynku. Z Rynku spod figury św. Floriana idziesz pieszo ulicą Kazimierza Wielkiego albo Kasztelana Dobka. Od strony jeziora na wzgórze prowadzi kładka pieszo-rowerowa, która łączy wzgórze z koroną zapory. Trasy spacerowe w okolicy znajdziesz na mapie szlaków.